Obsesif (Takıntı) ve Kompulsif (Zorlantı) Bozukluğu
Bu rahatsızlığın en temel özelliği takıntıların (obsesyonların), zorlantıların (kompulsiyonların) ya da her ikisinin birlikte varlığıdır.
Takıntı (Obsesyon)
Kimi zaman zorla ve istenmeden geliyor gibi yaşanan, çoğu kişide belirgin olarak kaygıya neden olan, yineleyici ve sürekli düşünce, imge ve dürtülerdir.
Kişiler bu düşünce, dürtü, imgelere aldırmamaya ya da bunları baskılamaya çalışır ya da bunları başka bir düşünceyle veya eylemle yüksüzleştirmeye çalışır ki buna da kompulsiyon (zorlantı) denir. Kişinin takıntısına tepki olarak ve katı biçimde uyulması gereken kurallara göre yapmaya zorlandığı yineleyici davranışlardır, örneğin; Sürekli el yıkama, sürekli düzenleme, evden çıkmadan ocağı ışığı kontrol etme vs. bu zorlantılar bazan davranışlar şeklinde değil zihinsel eylemler şeklinde de olabilir, örneğin; sayı sayma, bazı sözcükleri sürekli içinden tekrarlama, dinsel değeri olan sözleri tekrarlama vs.
Takıntılar ve zorlantılar kişinin zamanını alır ya da klinik açıdan belirgin bir sıkıntıya ya da toplumsal, işle ilgili alanlarda ya da önemli diğer işlevsellik alanlarında düşmeye neden olur.
OKB‘nin yaşam boyu görülme oranı %2.5-3.
Neden kaynaklandığı tam olarak bilinmese de genetik nedenler, çocukluk çağı travmaları, kişilik özellikleri ve serotonin düzensizliği gibi faktörlerin hastalığın gelişimini tetiklediği düşünülür.
Tedavi
Tedavi edilebilir bir hastalıktır. Obsesif kompulsif bozukluğun tedavisinde en başta antidepresan ilaçlar ve diğer bazı ilaçların kullanımı yer alır. Ayrıca başta bilişsel davranışçı psikoterapiler olmak üzere bazı psikoterapi yöntemleri en etkili yöntemler olarak bilinmektedir.
Obsesif kompulsif bozukluk ile ilişkili olarak ele alınmakta ve tedavi edilmekte olan hastalıklar;
Beden Algı Bozukluğu
Kişinin, gerçekte bir fiziksel kusuru olsun olmasın veya hafif derecede bir fiziksel kusuru olduğu durumlarda, kusur olarak gördüğü beden bölgesi ile zihinsel olarak aşırı derecede uğraşması ve meşgul olması hali şeklinde betimlenebilir.
Biriktiricilik Bozukluğu
Gereksinim duyulmayan, maddi değeri düşük, kullanılmayacak durumda olan birçok eşya ya da nesnenin aşırı alınması, saklanıp biriktirilmesi ve biriktirilen bu nesnelerin elden çıkarılması konusunda zorluk yaşanması şeklinde tanımlanmaktadır.
Saç Yolma (Trikotillomani) ve Deri Yolma Bozukluğu
Kişide psikolojik stres yaratan çeşitli koşullar sırasında veya sonrasında, kişinin tekrarlayıcı şekilde saç tellerini yolma ya da kendisine zarar verme davranışı göstermesidir.
